از گروگان‌گیری در هواپیما و کشتی تا انفجار قطار؛
از زمان آغاز جنگ چچن، روسیه هدف مورد علاقه مبارزان انتحاری چچنی در منطقه قفقاز بوده است. روسیه صحنه درگیری های مسلحانه هر روزه، انفجارها و ترور نیروهای امنیتی است و تنها چیزی كه در این میان سخن می‌گوید، سلاح است.
گروه بین الملل مشرق - چچن منطقه ای در جنوب روسیه است كه اكثر ساكنان آن را مسلمانان تشكیل می دهند. این منطقه در سال 1991 میلادی یعنی اندكی پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی اعلام استقلال كرد. مسكو دو جنگ علیه این منطقه انجام داد كه اولین مورد در سال 1994 میلادی شروع شد و تا سال 1996 میلادی ادامه داشت. دومین مورد نیز مربوط به سال 1999 میلادی بود. این دو جنگ با هدف سیطره مجدد بر این منطقه انجام می گرفت كه این موضوع باعث كشته شدن قریب به یك صد هزار شهروند غیر نظامی گردید و بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی منابع روسی در این دو جنگ همچنین ده هزار سرباز روسی نیز كشته شدند.

دو جریان، نماینده جنبش مسلح چچن هستند یكی از آنها «امارت اسلامی قفقاز» است. این جنبش در سال 2007 میلادی ایجاد شد و به عنوان چتری بود كه جنبش های مسلح در شمال قفقاز را در سایه خود جمع می كرد. هدف این جنبش ایجاد یك كشور واحد آن هم در زیر لوای اسلام است. جریان دوم یك جریان ملی گرا می باشد كه در جهت تشدید درگیری ها علیه روس ها در چچن می كوشد ؛ ولی موضوع بحث ما همان جریان اول است.

یكی از آن ایرادهایی كه بر مبارزات در چچن گرفته می شود، این است كه مبارزان چچنی در عملیات های خود هیچ تفاوتی را میان نظامیان و غیر نظامیان قائل نیستند و همین موضوع باعث خلط بین مقاومت مشروع و تروریسم شده است كه البته این موضوع تاثیر منفی بر هر گونه آرمان عدالت خواهانه دارد.



امارت اسلامی قفقاز یك جنبش اسلامی به رهبری دوكو عمروف می باشد و برخاسته از جنبش جدایی طلب چچن است كه نظامیان روس موفق به شكست آن شدند.

رهبران این جنبش اسلامگرا مستمرا بر مشروع بودن كشتار شهروندان و غیر نظامیان روس تاكید می كنند. جنبش «امارت اسلامی قفقاز» می كوشد تا تمامی گروه های شورشی فعال در جمهوری های قفقاز روسیه مانند چچن، انگوش، داغستان، اوستیای شمالی و ... را در زیر پرچم خود قرار دهد.

وقتی عمروف خود را به عنوان رهبر «امارت اسلامی قفقاز» از جمله چچن ـ كه همچون دیگر جمهوری های موجود در قفقاز روسیه به عنوان یك ایالت تلقی می شد ـ اعلام كرد، نابسامانی های امنیتی به تدریج وارد دو جمهوری اینگوش و داغستان گردید كه در همسایگی چچن قرار داشتند و اكثر ساكنان آن را مسلمانان تشكیل می دادند. هنوز هم گروه های شورشی مستمرا حملاتی علیه نیروهای امنیتی روسیه و نمایندگان این كشور در تمامی بخش های قفقاز انجام می دهند.

شایان ذكر است كه جنبش «امارت اسلامی قفقاز» كه یك جنبش شورشی به شمار می آید، به عنوان یك جنبش متحد تلقی نمی گردد ؛ زیرا بخشی از شورشیان چچنی در سال 2010 میلادی و به دنبال شایعات و اخبار ضد و نقیضی كه درباره استعفای عمروف وجود داشت، از وی جدا شدند و مسلم و حسین گاكایف یك سازمان جداگانه اسلامگرا تشكیل دادند.



در سال 2011 میلادی شورای امنیت بین الملل تصمیم گرفت تا مجازات هایی را علیه القاعده و گروه های مرتبط با آن اعمال كند و به این ترتیب جنبش «امارت قفقاز» در لیست گروه هایی قرار گرفت كه علیه آنان مجازات انجام می شد. ایالات متحده نیز نام عمروف را در لیست تروریست های تحت تعقیب قرار داد و پنج میلیون دلار برای هر كسی كه اطلاعاتی در خصوص این جنبش چچنی بدهد، تعیین نمود ؛ البته اطلاعاتی كه در نهایت به دستگیری عمروف كمك نماید.


رهبران برجسته مبارزان چچنی

عربی بارایف

وی یكی از فرماندهان برجسته جنگی جنبش «امارت اسلامی قفقاز» بود كه در سال 1999 میلادی توسط روس ها در چچن كشته شد. مسخادوف، رئیس جمهور چچن وی را در سال 1998 میلادی به اتهام ربودن و گردن زدن مهندسان شركت تلكام و مخالفتش با پذیرش دستورات فرماندهان نظامی چچن خلع درجه كرد كه این امر به درگیری میان نیروهای وابسته به بارایف و گارد ملی چچن در شهر جدرمیز این ایالت انجامید و بعد از شش سال از كشته شدن وی، عمروف دستور بازگرداندن رتبه نظامی عربی بارایف را صادر كرد.


خطاب

نامش «سامر صالح عبدالله السویلم» و تبعه عربستانی بود. به او لقب «خطاب» دادند. خطاب رهبر پیشین مجاهدان عرب در قفقاز بود كه در آپریل سال 2002 میلادی با استفاده از سم كشته شد.



وی كه قرار بود به عنوان نماینده شركت «آرامكو» عربستان راهی آمریكا شود، از رویای این سفر صرف نظر نمود و به جای آن در سال 1987 میلادی راهی افغانستان شد تا در صف مجاهدان مسلمان علیه شوروی بجنگند. روسیه می گوید كه او در جریان جنگ اول مسكو علیه چچن كه در بین سال 1994 تا 1996 میلادی روی داد، پا به منطقه چچن گذارده است.



گفته می شود كه خطاب به مدت 15 سال علیه نیروهای روسیه فعالیت داشت كه این فعالیت از افغانستان آغاز شد و پس از آن به تاجیكستان رسید. وی همچنین در اثنای مناقشه قره باغ از مبارزان مسلمان حمایت می كرد.

به نوشته روزنامه های روسی، خطاب در بین سال های 1979 تا 1989 میلادی در افغانستان علیه شوروی می جنگید و روابط گسترده ای با سازمان «افغانی های عرب» داشت یعنی همان كسانی كه در قفقاز و چچن نیز تحت فرمانش می جنگیدند.



به گفته همین منبع، وی در جریان جنگ داخلی كه در بین سال های 1992 تا 1997 میلادی در تاجیكستان روی داد، در كنار مخالفان اسلامگرای دولت جنگید و در جریان مناقشه قره باغ كه در بین سال های 1988 تا 1994 روی داد، به مسلمانان آذربایجانی كمك می كرد. خطاب در جریان اولین جنگ مسكو علیه چچن كه در بین سال های 1994 تا 1996 میلادی به وقوع پیوست، پا به این منطقه گذاشت و در آگوست 1999 میلادی با همكاری شامل باسایف از فرماندهان جنگی، عملیات های مسلحانه ای را در جمهوری داغستان روسیه كه در مجاروت چچن قرار دارد، سكانداری كرد. این عملیات ها با هدف ایجاد یك كشور اسلامی در قفقاز صورت می گرفت.


رضوان احمدوف

یكی از رهبران و فرماندهان چچنی بود كه در سال 2002 میلادی هنگام فرماندهی یك عملیات نظامی علیه نیروهای روسی در منطقه ویدنو كشته شد. تیم تحت فرمان رضوان احمدوف چندین انفجار را علیه روس ها در منطقه ویدنو انجام دادند كه این موضوع به كشته شدن هشت سرباز روس انجامید. گفتنی است كه تیم مذكور در منطقه ویدنو با استفاده از تسلیحات سنگین، حمله ای را علیه یك مركز پلیس انجام دادند.



ابو الولید الغامدی

عربستانی تبار با نام كامل «عبدالعزیز بن سعید بن علی الغامدی» است. وی با لقب «ابوالولید» شناخته می شود و آپریل 2004 میلادی در چچن كشته شد. سازمان اطلاعات روسیه وی را رهبر جنگجویان و مبارزان عربی می دانست كه از سال 2002 میلادی در چچن حضور داشتند و می جنگیدند. نیروهای ویژه روسیه، ابو الولید را جانشین الخطاب و به عنوان فرمانده مبارزان چچنی می دانستند.



ابو عمر السیف

«محمد بن عبد الله السیف» ملقب به «ابو عمر السیف» یك چهره شاخص مذهبی و رهبر مبارزان عرب در چچن به شمار می رفت. وی در دسامبر 2005 میلادی به همراه همسرش توسط نیروهای روسی كشته شد. عمر السیف كه در القصیم به دنیال آمده بود، فتواهای بسیاری را در دعوت افراد به جهاد صادر نمود. ضمنا بسیاری از پیام های صوتی و ویدئویی وی از طریق اینترنت منتشر شد به ویژه مجموعه ای از پیام ها كه عنوان آن «عراق و جنگ های صلیبی» بود. ابوعمر السیف در كنار الخطاب (سامر السویلم) كه در سال 2002 میلادی به وسیله سم در چچن كشته شد، جنگید و به مفتی مبارزان چچنی مبدل گردید.



بر اساس گزارش پایگاه های اینترنتی وابسته به رادیكال ها، السیف به شیوه ای سنتی علم و دانش را فرا گرفت و بعد از آغاز درگیری ها با نیروهای روسی و در زمان رهبری سامر السویلم (خطاب) به صف مجاهدان عرب در چچن پیوست.

ابوعمر منصب مفتی شرعی مجاهدان چچنی را كسب كرد. وی تلاش های بسیاری را در گسترش علوم دینی در میان مبارزان صرف نمود و در كاستن از گسترش افكار افراط گرایانه تر و خشونت بارتر در میان مجاهدان تاثیر داشت. به هر حال، او متاثر از علوم دینی سنتی بود كه افراد را از تكفیر، غلو و انجام كشتارهای بی هدف بر حذر می داشت. شاید وی در برخی از اشتباهاتی كه مبارزان چچنی كردند، مقصر باشد ؛ ولی در كل گرایش های افراط گرایانه كمتری از او سراغ داریم.



وی تلاش هایی نیز در احیای اجرای شریعت در زندگی روزمره مردم در چچن داشت و این كار را با آموزش طلاب علوم دینی انجام می داد. وی آنها را پس از آموزش به مناطق مختلف چچن می فرستاد تا در راستای گسترش علوم دینی در آن مناطق فعالیت كنند و مسائل شرعی مردم را حل كنند. آخرین مطالبی كه از شیخ ابو عمر السیف ضبط شده و بین رادیكال ها رد و بدل می شود، یك پیام صوتی تحت عنوان «دموكراسی و انتخابات در عراق» است. وی دموكراسی را كفر نسبت به خداوند توصیف می كند و از مبارزان مسلمان در عراق می خواهد تا به حملات خود علیه آمریكایی ها تشدید بخشند.

اتهامی كه نیروهای روسی به ابوعمر السیف می زنند، این است كه وی نماینده القاعده در چچن بوده و تامین اعتبار لازم جهت انجام عملیات گروگان گیری منطقه بیسلان را بر عهده داشته است.


ابو حفص الأردنی

نام او «فارس یوسف عمیرات» یا «أبو حفص الأردنی» است. وی در سال 1973 میلادی در منطقه الزرقا یعنی زادگاه ابومصعب الزرقاوی، رهبر پیشین القاعده در عراق به دنیا آمد و در سال 1995 میلادی پا به چچن گذارد. وی تحت فرمان مبارز عربستانی سامر صالح عبدالله السویلم كار می كرد یعنی همان فردی كه به نام خطاب شناخته می شد و در مه سال 2002 میلادی با سم به قتل رسید. ابو حفص الاردنی پس از قتل خطاب، به عنوان معاون ابوالولید الغامدی كار خود را ادامه داد.





ابوحفص الأردنی كه با لقب ابو حفص الشیشانی (چچنی) نیز شناخته می شد، در مجلس شورای نظامی عضویت داشت و به عنوان فرمانده مجاهدان در چچن بود. وی معاون ابوالولید بود و از جمله مجاهدانی به شمار می رفت كه در افغانستان، بوسنی و تاجیكستان جنگیده بودند. وی به همراه «خطاب» چندین عملیات بزرگ را ترتیب داد و روابطی صمیمی با شامل باسایف، رهبر مشهور چچنی داشت و باسایف شخصا در جشن انتصاب وی به منصب فرمانده مجاهدان چچنی حضور داشت. ابو حفص در آپریل سال 2004 میلادی و بعد از اعلام خبر كشته شدن عبدالعزیز ملقب به «ابوالولید الغامدی» این منصب را عهده دار شد. ابوالوید، همان فردی كه نیروهای ویژه روسیه وی را به عنوان جانشین «الخطاب» عربستانی در فرماندهی مبارزان چچنی می دانستند.


اصلان مسخادوف

وی در سال 1997 میلادی به عنوان رئیس جمهور چچن انتخاب شد. با وجود آنكه مسكو در بسیاری از حملات صورت گرفته علیه نیروهای روسی مسخادوف را گناهكار می دانست ؛ ولی وی از میانه روترین رهبران چچنی به شمار می آمد.



بعد از آنكه شورشیان چچنی در سپتامبر 2004 میلادی مدرسه ای را در شهرك بیسلان در آوستیای شمالی مورد حمله قرار دادند و بیش از 300 نفر نیز در آن ماجرا كشته شدند، مقامات روسی ده میلیون دلار جایزه برای كسی كه اطلاعاتی جهت دستگیری مسخادوف و نیز شامل باسایف، فرمانده نظامی چچن ارائه دهد، تعیین كرد.



وی در سال 2005 میلادی و در جریان عملیاتی كه نیروهای ویژه روسیه در نزدیكی شهرك تولستوی یورت در حوالی گروزنی، پایتخت چچن روی داد، به قتل رسید.


شامل باسایف

شامل سلمان (سلمانویچ) باسایف، فرمانده مجلس شورای نظامی چچن و متولد 14 ژانویه 1965 میلادی است. در پی جنگ اول چچن كه در بین سال های 1994 تا 1996 میلادی روی داد، به عنوان دشمن اول روسیه معرفی شد. مسئولان روسی او را مسئول دو مورد شورشی می دانند كه در ماه های آگوست و سپتامبر 1999 میلادی در جمهوری داغستان در مجاورت چچن به وقوع پیوست. روس ها همچنین وی را مسئول موج انفجاراتی می دانند كه در شهرهای مختلف روسیه انجام گرفت و قربانی آن 239 غیر نظامی بودند.





باسایف در فوریه سال 2000 میلادی و در هنگامی كه مشغول هدایت عملیات فرار مبارزان چچنی از گروزنی، پایتخت چچن بود از روی یك مین رد شد و پای خود را از دست داد. وی سكانداری گروه های مسلحی كه در آگوست سال 1999 میلادی با هدف ایجاد یك جمهوری اسلامی وارد داغستان شدند، بر عهده داشت. نیروهای روسی به تحركات نظامی باسایف در داغستان خاتمه بخشیند و حمله گسترده ای را برای تعقیب نیروهای وی در چچن انجام دادند.


مهند

عربستانی تبار بود و در دسته بندی ارائه شده توسط نیروهای امنیتی روسیه، ‌وی به عنوان نماینده عالی سازمان القاعده در چچن به شمار می رفت. مهند در سال 1999 میلادی از طریق گرجستان وارد چچن شد و به گروهی پیوست كه ریاست آن بر عهده خطاب عربستانی بود. بعد از كشته شدن خطاب و دو تن از اخلافش در سال 2002 میلادی مهند به عنوان هماهنگ كننده اصلی در زمینه تامین هزینه های گروه های تروریستی در خارج تعیین گردید.





مهند در واقع رقیب دوكو عمروف در تصدی مقامات رهبری گروهك های تروریستی بود. این چهره مستقیما در برنامه ریزی جهت عملیات های تروریستی كه با استفاده از افراد انتحاری در روسیه انجام می گرفت، مشاركت داشت. سازمان اطلاعات روسیه مهند را در سال 2011 میلادی به قتل رساند.


دوكو عمروف

ملقب به ابوعثمان بود و از زمان جنگ اول استقلال چچن كه در سال های 1994 تا 1996 میلادی روی داد، مقابله با نیروهای روسی را شروع كرد. عمروف در ژوئن 2006 میلادی رئیس جنبش جدایی طلب چچن شد و بعد از آنكه عبدالخالد سعیدولایف در یك عملیات نظامی كشته شد، او سكاندار شورش علیه روسیه گردید.



این چهره رادیكال در اكتبر سال 2007 میلادی خود را به عنوان رهبر «امارت اسلامی قفقاز» اعلام كرد، قفقازی كه چچن یكی از ایالت های آن به شمار می رفت.



وی نامه های بسیاری را برای طرفدارانش صادر نمود و از آنها خواست تا كشورهایی همچون ایالات متحده، روسیه، انگلستان و روسیه كه آنان را به عنوان دشمن بر می شمرد، حمله نمایند.


برجسته ترین عملیات ها (از حمله تا آدمربایی)

از زمان آغاز جنگ چچن، روسیه هدف مورد علاقه مبارزان انتحاری چچنی در منطقه قفقاز بوده است. روسیه صحنه درگیری های مسلحانه هر روزه، انفجارها و ترور نیروهای امنیتی می باشد و تنها چیزی كه در این میان حرف می زند، سلاح است.

در هشتم نوامبر 1991 میلادی چچنی ها یك هواپیمای توپولوف 154 روسیه را ربودند. این هواپیما كه 178 مسافر داشت از مینیرالنی فودی (قفقاز) به سمت ایكاتیرین بورگ در حال حركت بود كه چچنی ها هواپیما را مجبور به تغییر مسیر به سمت آنكارا كردند. هواپیماربایان مسافران را در گروزنی، پایتخت چچن پیاده كردند. گفتنی است كه فرماندهی این عملیات هواپیماربایی بر عهده شامل باسایف یكی از برجسته ترین فرماندهان جنگی چچن بود.

در 14 ژوئن 1995 میلادی و در جریان عملیات گروگانگیری كه در بودنوسك در جنوب روسیه به وقوع پیوست، 150 نفر كشته شدند. فرماندهی این عملیات بر عهده شامل باسایف بود. روس ها و چچنی ها ـ در پی این حادثه ـ تصمیم به آتش بس گرفتند و تا دسامبر 1995 میلادی پایبند آن بودند.
از 9 تا 24 ژانویه 1996 میلادی گروهی از كوماندوهای چچنی 2000 نفر را در كیزلیار (در داغستان در منطقه قفقاز روسیه) و بیرفومایسكا (مرزهای داغستان با چچن) گروگان گرفتند. به گفته منابع خبری، تعداد كشته شده های این حادثه بین 50 تا 100 نفر بود.

در 16 ژانویه 1996 میلادی یك گروه از كوماندوهای ترك هوادار چچن، كشتی «افراسیا» كه در بندر تریبیزوند در ساحل تركیه پهلو گرفته بود، به كنترل خود درآوردند و 150 سرنشین این كشتی كه بیشتر آنها روس بودند و برای حركت به سمت بندر سوچی روسیه آماده می شدند، گروگان گرفتند. در 19 ژانویه بود كه افراد مذكور گروگان ها را رها كرده و خود را تسلیم نمودند. گفتنی است كه در 7 مارس 1997 میلادی دادگاه 9 فردی كه در ماجرای كشتی روسی دست داشتند، به تحمل 9 سال حبس محكوم كرد.



در سال 1999 میلادی روسیه سپتامبر سیاه را تجربه كرد. سلسله حملات انتحاری این كشور را تكان داد. این حملات دست كم سیصد كشته و هزاران زخمی بر جای گذاشت و در پی آن، مسكو جنگ دوم خود علیه چچن را به راه انداخت.

در سال 2002 میلادی یك گروه از كوماندوها در هنگام اجرای یك نمایش، به تالار محل اجرای آن در چچن هجوم آوردند و هشتصد نفری را كه در آن به سر می بردند، به گروگان گرفتند. بعد از گذشت سه روز مذاكره، مسكو از گاز استفاده كرد كه نتیجه آن كشته شدن بیش از 129 تن بود كه البته بیشتر آنها را تماشاچی ها تشكیل می دادند.

چرخ ماشین مرگ توقف نداشت و در سال 2003 میلادی دو بمب در دو قطار در منطقه استافروبوا منفجر شد كه نتیجه آن كشته شدن 61 نفر و زخمی شدن صدها تن بود. رد پای حضور مبارزان چچنی در این حمله مشهود بود.

در سال 2004 میلادی بود كه موج حملات مبارزان چچنی به قلب پایتخت روسیه رسید. در حمله این افراد به یكی از ایستگاه های مترو در مسكو 21 تن كشته شدند. ضمنا دو عامل انتحاری زن نیز خود را در داخل یك هواپیمای مسافربری منفجر كردند كه نتیجه آن كشته شدن نود نفر بود.



خونبارترین درگیری سال 2004 میلادی مربوط به یك گروگان گیری در یك موسسه آموزشی در آوستیای شمالی بود كه در جریان تلاش برای آزادی گروگان ها، دست كم 330 نفر كشته شدند كه بیش از نیمی از آنها را كودكان تشكیل می دادند.

در 31 آگوست 2007 میلادی بود كه انفجار یك بمب حركت قطار سریع السیر مسكو ـ سن پترزبورگ را متوقف نمود و باعث زخمی شدن 30 تن گردید.

17 آگوست 2009 میلادی یك فرد انتحاری كامیونی را به سمت مركز اصلی پلیس در نازران (بزرگ ترین شهر منطقه اینگوش) هدایت كرد كه در نتیجه آن، 24 تن كشته و دست كم 130 تن زخمی شدند.



در 27 نوامبر 2009 میلادی بود كه انفجار یك بمب باعث انحراف قطار سریع السیر نیویسكی با 700 مسافر از خط شد. در این ماجرا دست كم 26 تن كشته و صد تن دیگر زخمی شدند.

در ششم ژانویه 2010 میلادی دست كم هفت تن از نیروهای پلیس در داغستان كشته شدند. این ماجرا وقتی صورت گرفت كه یك فرد انتحاری، خودروی بمب گذاری شده را در انبار پلیس راه منفجر كرد.

در 29 مارس 2010 میلادی دو انفجار انتحاری در دو ایستگاه مترو مسكو ـ آن هم در ساعت اوج شلوغی ـ روی داد كه منجر به مرگ 40 تن شد.

در 31 مارس 2010 میلادی دو انفجار در كیزلیار (واقع در جمهوری داغستان) به وقوع پیوست كه به مرگ 9 تن انجامید.

در 26 مه 2010 میلادی دو انفجار در جنوب شهر استافرپل به وقوع پیوست كه با كشتار هشت تن همراه شد. این دو انفجار پیش از آغاز جشنی روی داد كه یك شركت وابسته به رمضان قدیروف، رئیس جمهور حامی روسیه چچن برگزاری آن را بر عهده داشت.

9 سپتامبر 2010 میلادی یك عامل انتحاری با منفجر كردن خود در اوستیای شمالی جان 18 نفر را گرفت. بیشتر ساكنان محل انفجار را مسیحیان شمال قفقاز تشكیل می دادند.

در 24 ژانویه سال 2011 میلادی یك عملیات انتحاری در فرودگاه مسكو به وقوع پیوست كه نتیجه آن مرگ 36 تن و زخمی شدن بیش از 150 نفر بود.   


طبقه بندی: سیاسی، 

تاریخ : پنجشنبه 16 دی 1395 | 09:13 ب.ظ | نویسنده : کیان آصف | نظرات
آیا در منابع تاریخی کُرد یک قوم بوده است؟
كیستی اهل بیت(ع)
تفاوتهای اعتقادی بین شیعه و سنی را به طور كامل توضیح دهید و دلایل برتری شیعه نسبت به سنی را به طور كامل بگویید؟
نقل و انتقالات لیگ برتر 96-97
آیا «زرتشت» تنها پیامبر ایرانی بود؟
تصاویر برتر جهان در بهار ۹۶
حادثه تروریستی مجلس از نگاهی دیگر/ باید پروتکل‌های امنیتی را تغییر داد
نماینده مجلس آمریکا حمله داعش در تهران را مفید دانست!
عذرخواهی رسمی فدراسیون‌فوتبال عربستان
مادر چه اندازه بر انسان حق دارد؟
چه كسی نباید قاضی شود؟
چرا نباید به كسی كه به ما خیانت كرده، خیانت كنیم؟
كسی كه سیر بخوابد و همسایه اش گرسنه باشد، نزد خدا و رسولش چگونه است؟
علت نامگذاری ماه رمضان چیست؟
جملات زیبای رهبر عزیز انقلاب در مورد بسیج
سخنان امام خمینی (ره)درمورد بسیج
لینک 21 فیلم از حکیم ارد بزرگ
رقص مرد چه حکمی دارد؟
در این خانه نماز نخوانید!
ترمز درجای دولت یازدهم در امر راه سازی روستایی در بشاگردِ محروم +تصویر
سایت ماه اسکین طراح قالب وبلاگ رایگان با امکانات عالی
لطفا از دیگر مطالب نیز دیدن فرمایید
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.